środa, 29 kwietnia 2026

kochany synek

 

Krysia opowiada i od czasu do czasu przerywa, aby otrzeć łzy i wyczyścić nos. Przeprasza i wraca do opowieści.

Dziewczynki urodziły się normalnie, łatwo nie było ale nie było też komplikacji. Natomiast Pawełka rodziłam długo, byłam po nim strasznie słaba, wykończona po prostu, bałam się bardzo o niego bo przecież po takim długim porodzie dziecko może rozwijać się gorzej. Poświęcałam mu najwięcej uwagi. Najpóźniej pożegnał się z pieluchą, nie lubił się uczyć, musiałam z nim siedzieć nad zeszytami.

Pyskował i przeklinał. Obrażał się gdy mu coś nie wychodziło, rzucał się na siostry z pięściami o byle co. Nawet pies się go bał. Tłumaczyłam, prosiłam ale on wszystko musiał robić po swojemu. Skończył zawodówkę i stwierdził, że musi odpocząć. Myślałam, że dał sobie miesiąc wakacji ale on w ogóle roboty nie szukał. Ja szłam do pracy, mąż do pracy a Pawełek spał do południa i nic go nie obchodziło. Dziewczyny już mieszkały w dużym mieście a kiedy przyjeżdżały do domu, unikały Pawełka. Nie lubili się. Jak to możliwe, że rodzeństwo się nie lubi, nie wiem co ja zrobiłam z tymi dziećmi źle.

Karolina mi mówiła, że Pawełek nie oddaje długów. Pożyczała mu wiele razy, Madzia tak samo. Mąż Madzi załatwił mu pracę ale Pawełek po tygodniu ją rzucił. Mówił, że tam go poniżali, dawali najgorsze zadania. Co robił? Chodził po magazynie, wyszukiwał zamówiony towar a potem pakował go do wysyłki. Nic trudnego, wsadzić książkę czy zabawkę do kartonika i okleić taśmą. Ale jemu dawali do pakowania wszystko co najtrudniejsze, kłócił się i wreszcie strzelił o biurko identyfikatorem i trzasnął drzwiami firmy.

Pracował w sumie może dwa miesiące w roku, ciągle próbował ale nigdzie mu nie pasowało, tak to leżał całymi dniami, wychodził wieczorem do kumpli, wracał pijany i mówił, że nie pił albo od razu się rzucał, nie dało mu się nic powiedzieć. Nie daję mu na picie więc to nie moja sprawa – tak mówił. Bezczelnie się śmiał, gdy po nim sprzątałam. Masz rączki, masz nóżki to myj wannę, szoruj kibel! Kiedy był mały, zachęcałam go do samodzielności – masz rączki, masz nóżki, schowaj zabawki do pudła, odnieś talerzyk do zlewu. On teraz tak ze mnie kpił. Popychał mnie aż uderzałam w ścianę, szarpał mnie, wszystko musi być na już, natychmiast. 

Narobił długów, pobrał kredyty. Bałam się, że pójdzie do więzienia. Spłaciłam. Spłacałam za niego wiele razy. To przecież moje dziecko, co się dziwisz. Ja ci opowiadam o nim jakby był złym człowiekiem, ale przecież on taki nie jest tylko nie umie sobie poradzić w życiu i o wszystko obwinia mnie.

Krysia znów płacze. Nie da rady tak żyć ale nie da rady się przełamać. Bo to syn, jak złożyć skargę, że się nad nią znęca, że ją okrada, jak wyrzucić własne dziecko z domu, własne dziecko!

sobota, 18 kwietnia 2026

ciao bella

 


W rozmowach z ośmiolatką każdy temat może być ważny i ciekawy byle się nie wymądrzać,  a to akurat łatwe nie jest. Tym razem gadaliśmy o formach przywitania i pożegnania. Opowiedziałam  anegdotę z pracy w angielskiej szkole, gdzie było multi kulti i dzieciaki witały się w wielu językach lub starały się omijać mnie wzrokiem albo, co było miłym gestem, wołały od wejścia "cieś" czy "cieńtoply". Katechetka z gitarą na plecach zawsze mówiła "Szczęść Boże" a ja odpowiadałam "dziękuję". Te katolickie formy przywitania były u nas w domu rodzinnym codziennością. Ale też  regionalnie odpowiadało się na nie nieco inaczej niż wszędzie. W żartobliwej formie można było odpowiedzieć "Daj Boże kto dobry niech pomoże" i tak właśnie palnęłam raz, na co zakonnica, fajna dziewczyna, odparła - to ja będę zamiatać a pani niech już myje ten korytarz. 

A kto się pierwszy odzywa, kto się pierwszy wita? A no ten, kto jest grzeczniejszy. 

wtorek, 14 kwietnia 2026

stara zrzęda narzeka

 




Strasznie ta wiosna kapryśna i zimna. Połowa kwietnia a w sieni cały czas wiszą zimowe kurtki, bo jak inaczej, skoro w nocy przymrozek. Zdziadziałam. Już nie wybiegam (ha ha ja i bieganie) z gołymi nogami i na krótki rękaw. Jeszcze umiem się z siebie śmiać ale wkurzam się na siebie częściej niż dawniej, bo kto to widział odmierzać czas pudełkiem na leki, rano te, wieczorem tamte, a w niedzielę pudełko na cały tydzień. Co za porażka. A miało być na emeryturze rano seks, wieczorem wino a w niedzielę do znajomych albo znajomi do nas. Nikt mi tego oczywiście nie obiecywał ale jestem obrażona na siebie, bo tak właśnie obiecałam sobie żyć a tu niespodzianka, serce i nie tylko serce się buntuje, o gupimguzie nie wspomnę. I najgorsze oznaki dziadzienia, nie do wiary. Polubiłam antygwałty i mam jeden ulubiony serek śniadaniowy oraz oglądam polskie seriale. Dramat po prostu. Przypomniało mi się jak z dziewczynami nazywałyśmy chłopaków - nieudaczników. Imię i Dramat. Czyli Staszek Dramat na przykład. No i co. Staszek Dramat ma dużą firmę, niedawno chciałam kupić coś do domu i wyskoczył mi produkt, patrzę a to u niego, radzi sobie chłop, a taki był beznadziejny. Ale to było bardzo dawno i on miał przed sobą całe życie i czas na wyleczenie pryszczy. No nic, motywację mam żeby się jednak jakoś ogarnąć bo wnuczka patrzy i nawet jak głupiego omleta jej zrobię to umie człowieka podnieść na duchu słowami "warto było czekać". Co ja to chciałam. Acha. Potrzebuję motywacji żeby się ogarnąć mimo wszystko. Z pozdrowieniami - Klarka Porażka.   

środa, 8 kwietnia 2026

już kwiecień, jak ten czas leci

 Zmienia się styl życia a świętowanie jest czasem odpoczynku dla wszystkich. Jeszcze robię sałatkę jarzynową i piekę sernik ale na świątecznym stole nie ma zbyt wiele jedzenia. Alkoholu nie ma wcale. Pijemy zieloną i owocową herbatę, wodę i kawę. Z piętnastu osób przy stole zostało pięć bo każdy odpoczywa u siebie. Podoba mi się ta asertywność. Nic na siłę, nic dlatego, że coś wypada i co ludzie powiedzą. Dawno temu skończyło się bieganie z talerzami i podtykanie półmisków pod nos. Gotuję z przyjemnością i bez presji. Kiedyś mój znajomy mówił - trzeba jeść a nie żreć. Czasy, gdy na stole stały półmiski pełne mięs, wędlin, sałatek i gorących dań u nas przeminęły bezpowrotnie. Nie z biedy, ze świadomości. 

Hania, moja wnuczka, rośnie błyskawicznie. Wczoraj pojechałyśmy na dziewczyńskie zakupy. To dziecko potrafi wyszukać i dobrać rozmiar, sprawdzić skład i cenę. Wie też, co oznacza zielony listek na produkcie. Jest skromna, nie oczekuje drogich prezentów i co mnie rozczula, cieszy się z sukieneczki za kilkanaście złotych. I tylko o jedno się sprzeczamy od czasu do czasu - o śniadania. Bo jak można iść do szkoły nie jedząc nic. Ja sobie tego nie wyobrażam ale może teraz zmienił się styl życia i dzieci nie jedzą w domu śniadań tylko dopiero w szkole. Może i tak. Pracowałam w trzech szkołach i widziałam kosze na śmieci pełne kanapek, owoców i warzyw, kartoników z mlekiem i jogurtem. Dobrobyt. 

Pisałam jesienią o nowej rabacie z tulipanami. Doczekałam, zaczynają kwitnąć, chłód je trochę powstrzymał ale udały się, będzie pięknie. 





piątek, 3 kwietnia 2026

solarne zabawki

 




I kto mi zabroni na stare lata trochę się powygłupiać. Nowe nabytki - balon jest fajny a te motylki takie sobie. Wesołych Świąt! 

poniedziałek, 30 marca 2026

wszystko wam zostawię

 

W dużym pokoju stał kredens. Na górze za szybą błyszczały kryształowe wazony, cukierniczka, misa i komplet kieliszków, niżej na szklanej półce w równym szeregu ustawiono filiżanki ze złotym brzeżkiem, mlecznik i malutkie filiżanki nie wiadomo na co, jak dla lalek.

W szufladzie leżały pospinane recepturkami sztućce – osobno noże, widelce i łyżki, łyżeczki do herbaty i  niewielkie widelce z trzema zębami, nie wiadomo do czego ale były.

Na dole, jak się otwarło drzwiczki po lewej stronie, stał serwis. Talerze, waza, półmisek jeden i drugi, głębsza miska i nawet pojemniki na sól i pieprz, wszystko w jednym wzorze, z niewielkimi kwiatkami, ze złotym paskiem na brzegu. Po prawej stronie poukładano obrusy, serwetki i bieżniki, białe i kolorowe, z haftem i drukowane, lniane i bawełniane.

W dużym pokoju stał stół przykryty kolorowym obrusem, pod stół wsunięto krzesła, kilka krzeseł stało pod oknem za szafą, w której poukładano na półkach pościele, ręczniki i ścierki, niektóre miały metki. Na samym dole szafy leżał wełniany koc z frędzlami.

Pokój był zamykany na klucz, ten klucz tkwił zawsze w zamku ale każdy wiedział, że tam się nie wchodzi, na dywanie leżały gazety bo gdyby jednak ktoś wszedł to podepcze dywan, ale nikt nie wchodził.

Jedli w kuchni przy stole z ceratą. Kuchennych kubków, talerzy i łyżek było pod dostatkiem. Kuchenne ścierki były sprane, cienkie, doskonałe do użycia. Tak samo ręczniki w łazience. Po co brać nowe skoro stare są dobre. Chyba że ktoś przyjdzie, wtedy wyciąga się te puszyste kolorowe z szafy a pralkę przykrywa się bieżnikiem.

Przychodził ktoś rzadko, kilka razy w roku. Uroczystości rodzinne, to wywracało dom do góry nogami. Cały serwis umyć i dokładnie wytrzeć, wyczyścić sztućce, rozłożyć stół, nakryć obrusami, w korytarzu rozłożyć odświętne chodniki, ustawić w łazience na półeczce droższe perfumy, nowe szczoteczki do zębów i drogą pastę i szampon, nawet w przedsionku położyć nowe wycieraczki, bo goście wszystko widzą.

Kiedyś na przyjęciu syn gospodyni bawił się nożem, który w końcu wypadł mu z ręki i uderzył trzonkiem w półmisek. Półmisek, ten od kompletu oczywiście, pękł i nic się nie dało zrobić, skorupy poszły do śmieci a chłopak dostał od matki pasem. Dziewczynka raz dostała lanie bo obcięła parę kwiatków z krzaka róż. Róża rosła przy ogrodzeniu od ulicy i wszyscy ją podziwiali, to jak można obcinać kwiaty i stawiać w domu, po co to.

Ale ogólnie dzieci były nauczone ściągać buty, nie kruszyć, nie chodzić z piciem, jedli tylko w kuchni, myli się mydłem i płukali włosy wodą z octem.

Aż wyprowadzili się z domu. Odwiedzali go niechętnie. Najstarsza tłumaczyła się, że dzieci skaczą po łóżkach i po kanapie, nakruszą i nabrudzą, i to była prawda, zawsze nakruszyły, nabrudziły że aż strach. A kiedy podrosły, nie chciały jechać do babci więc nikt ich nie zmuszał, rozpuszczone były. Podobnie tłumaczył się syn. Syn miał psa darmozjada, gdzie z psem do domu, pełno kłaków, jeszcze coś pogryzie, obślini, podrze pazurami. Przyjeżdżali więc na kilka godzin i siadali przy stole w dużym pokoju, pili kawę z filiżanek i jedli ciasto z talerzyków w kwiatki ze złoconym brzegiem bojąc się, że poplamią obrus albo nakruszą na dywan.

Chcieli siedzieć w kuchni przy stoliku z ceratą ale ona krzyczała, że teraz są gośćmi więc mają siedzieć w pokoju. Więc siedzieli. Jak na szpilkach,nawet nie mieli o czym mówić. Potem brali w ręce buty, wkładali je na schodach i jechali do siebie.

Aż pewnego dnia nie musieli ściągać butów na schodach bo nie miał kto na nich patrzeć z wyrzutem. Przeglądali szafy, szafki i komody, oglądali obrazki na ścianach, lampy i nawet narzędzia w schowku.

Nie chcieli zabierać prawie nic. Nie potrzebowali. Nawet nie wiadomo co bardziej, pewnie coś by się przydało, pewnie coś było ładne a nawet wartościowe. Ale nie i nie. Tylko parę zdjęć na pamiątkę. Szafy i szafki musieli jednak opróżnić.

Ile tego było! Bibeloty, kosmetyki, naczynia, odzież, garnki, patelnie, rondelki, mikser, maszynki do mięsa i do makaronu i nie wiadomo do czego. Poupychane w szafach i w piwnicy. Pościel jak nowa, koc, którego matka nie pozwalała rozkładać na trawie bo taki porządny, ręczniki, obrusy i ściereczki, niektóre z metkami. Trochę zawieźli do schroniska, trochę wystawili koło śmietnika.

Stali w kuchni przy stoliku nakrytym ceratą, pili kawę kupioną w sklepiku na rogu i czekali na kontener. Nie wiesz co tu będzie? Zburzyć mają. Nic nie zostanie, nawet róże.




sobota, 21 marca 2026

Jak rozpuścić psa


 Mikulina wraz z wiosną porzuciła warowanie przy mnie i wypuszczona na pole rano wraca do domu dopiero wieczorem. Do tej pory było tak, że nawet na sikanie trzeba było z nią wyjść bo wypuszczona z domu sama nie wyszła nawet do ogrodu tylko stała pod schodami. A teraz poczuła się pewnie i wariuje po ogrodzie albo robi to, co wiejskie psy lubią najbardziej - siedzi pod krzakiem za ogrodzeniem i kiedy zobaczy pieszego  albo rowerzystę rzuca się do bramy ze szczekaniem. Dostaje za to opierdol i wtedy przybiega do mnie pożalić się a ja ją pocieszam - darł się na ciebie ojej biedny piesek biedny to chodź do domu i mnie pilnuj i nie wszczynaj awantur. Ona oczywiście wszystko rozumie ale jednak szczekanie na rowerzystów jest niesłychanie ciekawym zajęciem więc po chwili znów biegnie do ogrodu tam gdzie rosną najpiękniejsze krokusy i cebulice, kładzie się i czeka cierpliwie. Kiedy widzi spacerowiczów z psami, użala się i jęczy że jestem zła i okrutna bo nie chodzę z nią na spacery. Zapomina powiedzieć, że chodzi na spacery z panem, który codziennie przemierza szybkim marszem całą okolicę. Jak zobaczycie biednego zmęczonego siwego chłopa z psem to dajcie im wody bo pies pije z kałuży albo ze stawu a chłop to nie bardzo. Raz nawet ktoś myślał, że to jakiś bandyta z psem i nawet był przez chwilę gwiazdą na lokalnej grupie ale ja się do niech nie przyznałam i niech się dalej mądrale boją chłopa z psem. 

A właśnie, chłop zrobił mi taką specjalną skrzynię na warzywka i ja tam posiałam rzodkiewki, rukolę i inne dobre rzeczy ale wątpię czy coś z tego będzie bo czarna ziemia wystawiona do słońca okazała się wspaniałym leżakiem wiadomo dla kogo i dosyć że wszystko skopane to jeszcze musiałam tę wariatkę kąpać bo cała była w ziemi. Dziś suka przeszła samą siebie bo jak zobaczyła samochód, którym zazwyczaj przyjeżdża do nas Hania, nasza wnuczka, to wybiegła ze skowytem w bramę i zaczęła walić łapami w drzwi po tej stronie co Hania ma fotelik. I w końcu trzeba było jej otworzyć i pokazać, że Hani w aucie nie ma. Zobaczyła i wlazła pod ławkę po czym leżała z głową na łapach i wyglądała, jak nieszczęście. Dlatego chłop wziął ją po południu na smycz i poszli do Hani, całe 4 km w jedną stronę, a co tam się działo to nie wiadomo. 

Pozdrawiam każdego kto tu zagląda! Żyję ale taka jakaś beznadziejna jestem. 

niedziela, 15 marca 2026

do czego przydaje się wanna

 

Cudowne jest to, że nasze wspomnienia przeważnie są pełne śmiechu i często zdarza się, że któraś z nas mówi ze zdumieniem – ja tego nie pamiętam! Nawet jeśli coś było prawdziwe a coś innego zmyślone, warte jest zapisania bo za chwilę wszyscy zgodnie powiedzą – my tego nie pamiętamy. To zapiszę.

Mama przywiozła z Zachodu wannę, jakiej nie miał nikt w okolicy. Lekka, owalna, wielka. Miała po bokach dwa uchwyty a w dnie otwór zatykany korkiem na łańcuszku. Służyła nam do wszystkiego.

Mogło się w niej swobodnie wykąpać dwoje dzieci i tak właśnie nas mama kąpała – parami – najpierw dwie młodsze, potem dwie starsze. W wodzie po kąpieli lądowało pranie które nocą w czarodziejski sposób wywieszało się na sznurkach a wanna znów lądowała w sieni oparta o sąsiek.

Latem w postawionej do słońca balii grzała się woda przyniesiona z lodowatego źródełka w lesie. Nigdy żadne dziecko nie doczekało aż ta woda się choć odrobinę ogrzeje. Z piskiem i śmiechem chlapałyśmy się nie zważając na okrzyki mamy, że "szkoda wody, miała być na wieczór na kąpanie, idźcie się chlapać do rzeki". Na lichy strumyczek płynący w paryi zawsze mówiliśmy „rzeka”.

Rodziły się kolejne dzieci i wanna znalazła jeszcze jedno zastosowanie. Uwiązana do śliw za uchwyty służyła za dnia za kołyskę dla najmłodszej dwójki.

Pewnego letniego dnia rozpętała się wściekła burza. Wanna stała na zewnątrz oparta o róg domu i jak nie trzasnął w nią piorun to aż lepienie* spadło z całej ściany! Balii absolutnie nic się nie stało, była chyba niezniszczalna.

*Lepienie – dom zbudowany był z bali, między nimi jest umszenie i na to kładzie się rodzaj masy zrobionej z gliny i wapna, lepienie dość często należało poprawiać bo odpadało. Naprawiało się je co roku ale przecież nigdy nie odpadało z całej ściany,  dopiero jak piorun strzelił w wannę.



czwartek, 12 marca 2026

pierwsza wiosenna burza

 W południe posiałam rukolę, rzodkiewkę, pietruszkę i sałatę a po południu przeszła pierwsza burza, czyli wiosna wiosna wiosna ach to ty. 

Wśród uczennic drugiej klasy podstawówki nastąpiła pomyłka i dziewczynki wymieniły w kościach czaszki kość polityczną. 

Gópigus czasem powoduje bóle w potylicy właśnie, dlatego nie chce mi się nic robić tylko leżę albo leżę i słucham książek, jeśli trafię na znakomicie napisaną to jestem zachwycona i jednocześnie wstydzę się, że mam odwagę pisać. 

Z chłopem podśmiechujemy się z miłości, bo młodzież widząc dwoje starszych ludzi trzymających się za ręce wzdycha, że ach to jest miłość, to jest życiowy sukces tak wytrwać ze sobą od młodości do emerytury, ach, jakie to musi być szczęście. A nie wiedzą, że on mnie trzyma za rękę żebym się nie zataczała. Odkryłam, że chodzenie za rękę czy pod rękę stabilizuje chód, łatwiej tak chodzić, wolę się jednak podeprzeć wózkiem w markecie niż chłopa do siebie tak wiązać. 

Nie chodzi o to, że żyjemy w niezgodzie, nie. My nie jesteśmy nierozłączni, mamy osobne życie, jesteśmy małżeństwem ale nigdy nie wrzepiamy się w siebie, jesteśmy osobnymi ludźmi choć wiele nas łączy. Każde z nas ma swój świat z szeroko otwartymi drzwiami dla drugiego. 

Na pamiątkę - przebiśniegi przekwitły, krokusy kwitną, dziś zakwitł pierwszy żonkil, hiacynty tuż tuż. 




sobota, 7 marca 2026

nie dopieprzajmy jedna drugiej

 Baba babie lubi dopieprzyć. 

Że te młode to mają dobrze, bo zmywarki, bo pampersy, bo 800+. I po co im ten silikon w piersiach a usta jak glonojady i rzęsy jak krowa.  

I baby opowiadają, jak chodziły bez zębów, rodziły bez znieczulenia i paliły włosy domową trwałą. Albo mi się coś pomyliło - może leczyły zęby bez znieczulenia, a włosy goliły przed porodem, jakoś tak. 

I ja zawsze wtedy pytam - i co, chciałabyś, aby twoja córka i wnuczka musiały tak żyć?

Kochane baby! Życzę nam łagodnego świata, życzliwości, wsparcia w potrzebie, tolerancji, kogoś do kochania i kogoś, kto mówi - napisz jak dojedziesz.