taki rozum jak matka

 

Za Magdą chodził taki chłopak z sąsiedniej wsi. Za nią chodził a z ojcem i jej bratem pił. Magda go nie chciała. Ojciec był o to zły i mówił – taki rozum jak matka. Nie znaczy to, że matka była głupia, nie. Matka dawno temu podzieliła dom na pół i ojca na swoją połowę nie wpuszczała.  Ojciec stale deklarował miłość po grób ale wcale nie był ani dobrym mężem, ani dobrym ojcem. 

O Magdzie mówił, jest darmozjadem i powinna wyjść za mąż za kogokolwiek kto ją zechce za żonę. 

Ten chłopak naprawdę był zakochany, chodził za nią ze dwa lata ale co z tego. Nie chciała go.  Mówiła mu o tym wiele razy ale on jej nie słuchał. Pytał dlaczego. Nawet płakał czasem. Ona nie chciała go upokorzyć ale też nie chciała dawać mu nadziei. On nie miał nic, mieszkał z matką, pił, nie wiadomo z czego żył. Czasem pracował a częściej nie.

Wreszcie przyniósł jej pierścionek. Drogi. Powiedziała mu, że nie chce pierścionka i nie chce go widzieć. Płakał i mówił to co zawsze – nie odejdę od ciebie, nie pokochasz innego, daj nam czas. 

Jak ty nie wyjdziesz z tego domu to ja wyjadę – powiedziała i trzasnęła drzwiami.

Nocowała u koleżanki. Wróciła rano do domu i na kuchennym blacie zobaczyła pierścionek. Drogi. Westchnęła, włożyła go do torebki i od razu pojechała do matki chłopaka, aby go zwrócić. Ja go nie chcę – powiedziała. Przywiozłam, bo może zgubić albo przepić, a to jest droga rzecz. A ja go nie chcę.

Magda wyjechała i dopiero wtedy poczuła się wolna. Po kilku latach wyszła za mąż za Wojtka. Jak się poznali? W pracy. Magda była bardzo zakochana, dla Wojtka mogła zrobić wszystko i robiła, o sobie nie pamiętając. Kiedy po latach pytam ją, czy jest szczęśliwa, odpowiada, że nie jest nieszczęśliwa. 

To tak samo jak jej pierwszy chłopak – ustatkował się i ożenił, i nie jest nieszczęśliwy.

no i co z tego

 

Najpiękniejsze róże są u kogoś. Można podziwiać, wąchać, można nawet kupić bukiet i trzymać w wazonie na komodzie tydzień albo dwa a potem bez żalu wyrzucić na kompost. Nie wiem już z jakiego powodu i nawet nie chcę wiedzieć co to się ze mną porobiło, bez rozumu zupełnie róże kocham i już. Miłości nie ma co tłumaczyć, kocha się za wszystko i za nic. Zauroczenie czy zakochanie może być chwilowe ale żeby tak na zawsze to musi być miłość najprawdziwsza. W całym domu powtarza się motyw tych kwiatków – zasłony, talerze, filiżanki – w róże ach w róże sukienki moje są, w róże ach w róże szlafrok mój jest jak w piosence. I nawet Matka Boska z Tuchowa, gdzie się urodziłam, trzyma ten kwiatek w dłoni.

Będzie długi tekst, można iść po kawę, herbatę albo coś.

Ogród nasz jest dość zapuszczony i bardziej przypomina siedlisko bez gospodarza niż podmiejską posesję, którą w zasadzie jest. Najstarszą różę sadziłam sama. Nie znałam się na kwiaciarstwie kompletnie tak samo jak mąż nie znał się na ogrodnictwie. Zresztą byliśmy bardzo, ale to bardzo biedni i w pierwszą zimę paliliśmy w piecu mokrym drewnem z sadu. W styczniu ścięliśmy we dwoje orzecha, potem gruszę rosnącą przy studni. Mój chłop miał szczęście, bo pracę piłą moje-twoje miałam opanowaną i siły też miałam dość.

Wiosną przed domem zakwitły bzy i narcyzy ale po drugiej stronie nie było żadnych kwiatów a mnie się marzył ganek obrośnięty różami. Kupiłam krzaczek, wykopałam dołek, posadziłam i  wbiłam obok niewielki kijek myśląc, że skoro pnąca to się będzie wspinać a potem oprze się o ścianę i da sobie radę.

Nie miałam pojęcia co to za odmiana, nie wiedziałam nic o pielęgnacji, po prostu kupiłam bo chciałam mieć pod oknem pnącą różę. Przeszła remont elewacji, wymianę dachu, osuszanie fundamentów, kopanie pod kanalizację, wyburzanie szopy a z lżejszych kataklizmów lądowanie kotów usiłujących dostać się do okna, dwa psy zakopujące pod nią nadwyżki żarcia, domek dla jeży, przekleństwa i groźby każdego, kto choć raz doznał poranienia jej kolcami. Grubsze i cieńsze, haczykowato zakończone kolce ranią boleśnie i dotkliwie, z trudem dają się odczepić z ubrania i ciała rozrywając je. Wbijają się nawet przez cienką podeszwę buta. Rany  krwawią i długo się goją.

No i co z tego. Każdego lata południowa ściana domu pokrywa się wspaniałymi różowymi bukietami a słodki, intensywny zapach czuć w całym domu. Ścięte kwiaty stoją w wazonie nawet dwa tygodnie, są niezwykle trwałe. Kiedy robię z niej bukiet, staram się obcinać kolce ale i tak wiem, że osoba zmieniająca w wazonie wodę pokłuje się. 

 Dwa lata temu posadziliśmy koło śmietnika taki niepozorny krzaczek, rozrosła się na kilka metrów w szerz i w górę. Kolców ma o wiele mniej. Taka łagodniejsza jest. Mniej intensywnie pachnie a kwiaty można zrywać gołymi rękami. Wszyscy ją podziwiają bo obsypana zmieniającymi  się kwiatami jest zachwycająca - najpierw jest różowa, zmienia się a na koniec rozkwita na żółto. 

Gdyby ktoś zapytał, czy na swojej posesji sadzić róże, to odpowiedziałabym, że nie. Bo to jak z dziećmi. No i co z tego. 

po przerwie

 

Będzie o tym, jak uczniowie nosili do szkoły noże a nauczyciele spacerując po korytarzach spokojnie palili papierosy oraz o tym, jak koleżanka wybiła kijem okno w gabinecie dyrektora szkoły.

Najpierw jednak zasmucę wszystkich, którzy cieszyli się z mojego milczenia w tym miejscu i mieli nadzieję, że tak już będzie na zawsze. Mam propozycję nie do odrzucenia – wykupcie cały nakład mojej książki i spalcie.  Gówno mnie obchodzi że się boicie i wstydzicie co wyjdzie na jaw.

To tyle, mam się całkiem dobrze, głowa jak zawsze, gópigus jak zawsze, cierpliwość tracę, kilogramy tracę. 

 Jeśli ktoś ma miejsce w rodzince duolingo to jestem chętna, odkupię.

No dobra, zaczynamy.

Koło szkoły w mojej ukochanej Jodłówce były dwa boiska. Jedno między szkołą a kiblami, taka łąka bardziej,  a drugie wyłożone betonowymi płytkami, położone tuż pod oknem dyrektora szkoły. Na tym boisku grywaliśmy w palanta. To taka gra – trzeba uderzyć kijem w piłeczkę, odrzucić kij i biec co sił w nogach na wyznaczone miejsca i nie dać się zbić przechwyconą przez przeciwnika piłeczką. No i moja koleżanka, dziewczynka ambitna i do tego mocna w rękach od roboty w polu, jak przygrzmociła w piłeczkę to ta poleciała aż pod kible, dziewczyna pieprzła za siebie kij i sprint! A kij poleciał prosto w dyrektorskie okno.

No i co, no i nic, mamy przynajmniej o czym opowiadać na stare lata. Dyrektora pamiętam jako niezwykle miłego i łagodnego człowieka. Gorzej niektóre nauczycielki – czasem się darły na pół szkoły i waliły dziennikiem w biurko ale przeważnie spacerowały po dwie paląc papierosy i popijając herbatkę ze szklaneczki. Też nie miały łatwo, musiały ogarniać po kilka przedmiotów np. fizyk miał matematykę i wf a pani od rosyjskiego miała muzykę i chór.

Z nożami było tak.  Drużyna harcerska była w szkole bardzo silna. W dni zbiórek pół szkoły paradowało w mundurkach z przyczepionymi do paska finkami. Nauczyciel opiekujący się harcerzami nie był głupi i wiedział, że część dzieci pochodzi z biednych rodzin i na mundurek kupiony w składnicy harcerskiej często ich nie stać, dlatego oznajmił, że jeśli ktoś nie ma mundurka to może przychodzić na galowo. Moja siostra strój harcerski miała a do tego bardzo o niego dbała, prasowała, starannie przyszywała sprawności, chusta jak nowa itd. Ale ona zarobiła sobie na ten mundurek zbierając truskawki, a ja byłam jeszcze za mała na pracę u gospodarza. Miałam więc białą bluzkę i granatową spódniczkę, ale przepasywałam się harcerskim paskiem z finką i pod kołnierzykiem bluzki wiązałam chustę.

Aż moja siostra skończyła podstawówkę i ja odziedziczyłam upragniony mundurek. I tu zaczyna się moja porażka. Bo ja się wstydziłam wśród rówieśników, że wszystko mam po siostrach. Wszystko oprócz niebieskich oczu i blond włosów oraz talentu muzycznego.

Przerabiałam więc te rzeczy jak umiałam. Na bluzce wyszywałam kwiatki, obrębiałam koronką spódniczkę, ucinałam spodnie. Pamiętacie że ja nie umiem szyć? Z sandałów robiłam klapki. I ten mundurek też przerobiłam. Był na mnie za duży więc obcięłam długość i rękawy i tak poszłam na zbiórkę a wtedy usłyszałam, że ten strój jest nieregulaminowy i nie mogę go nosić. Płakałam z tydzień albo dwa a do tego matka się na mnie wydarła, że zepsułam mundurek i ona mi na pewno nowego nie kupi.

Szyć nie umiem do dziś i nie zamierzam tego zmieniać  ale czasem kusi mnie, żeby coś przerobić a potem ta rzecz nadaje się wyłącznie do wyrzucenia. I to tyle. 

Jak zawsze nieustannie pozdrawiam ukochanych czytelników i życzę uśmiechniętego, czarującego czasu.  

o gołym facecie i starej zrzędzie

 Gorąc niemożliwy ale pod czereśnią miły chłodek. Bujam się na huśtawce, słucham książki, popijam kompot z wiśni. Cieszę się nową sukienką. Nową nienową, na vinted kupiłam z adnotacją "nowa bez metki", jest dokładnie taka jak chciałam - len, wstawki z boku i dwie kieszenie z przodu. Zawsze na lato kupuję czerwone sukienki ale ta jest niebieska, no trudno. Kwitną floksy i tytonie, ogród pachnie jak sierpień, no do czego mam porównać, słodko, gorąco, spokojnie, lato, lato już nie szaleje. 

Filip Kosior czyta, ja słucham jednym uchem a że mam kiepskie słuchawki to otoczenie też słyszę. Jak coś zaczęło warczeć! Acha. Kosiarka sąsiada. No trudno, trzeba się schować do domu. 

Idę, patrzę, a ten chłop goły. To znaczy nie całkiem goły za tą kosiarką bo mu dzwonek dynda w majtkach ale ludzie kochani tego się nie da odzobaczyć. To było bardzo niesympatyczne widowisko, bardzo. Panowie, na litość boską, można włożyć szorty a nie latać tak w slipkach. 

No co ty Klarka chłopa gołego nie widziałaś?

To może o pogodzie.

Deszczu w tym roku jest pod dostatkiem. Zbiorniki pełne deszczówki. Wszystko w ogrodzie bujne, zielone, o tej porze roku bywało spalone słońcem a teraz żyje, kwitnie, ugina się od kwiatów i owoców. Tylko tych wstrętnych ślimaków zatrzęsienie.  

Jemy borówki. Pies przegonił dość skutecznie kosy i borówek mamy dużo, choć przyznam, że mogłoby być ich więcej. Chodzę codziennie w borówkowy kąt i zjadam je prosto z krzaka. Pyszne. Akurat zaczęły dojrzewać jak skończyła się świdośliwa. Nawet trochę na zakładkę. Co to się porobiło. Jabłka, gruszki,  czereśnie i winogrono mi szkodzą a jagodowe mogę jeść. Dobre i to. 

Może ja jakoś bardziej marznę a może wieczory i poranki już chłodniejsze. Dziś rozmawialiśmy o Bożym Narodzeniu, trzeba wejść na strych teraz latem i sprawdzić, czy tam na pewno nie ma naszych choinkowych ozdób. Jak nie ma to zaginęły bezpowrotnie. 

Czemu  lato tak szybki mija a zima się wlecze jak pociąg z Lubaszowej do Grybowa. Ech. 

pokolenie zerwanych więzi

 

Dzieci dorosły późno. Zabrały ze sobą bagaż z modnymi słowami – toksyczny rodzic, trauma, odcinanie się. Dopakowali plecak zazdrością o rodzeństwo, żalem i złością o własne błędy i porażki. Każde niepowodzenie, każde nieprzyjemne zdarzenie nazwali traumą, weszli gładko w rolę ofiary i uznali, że rodzice mają być bezbłędni i idealni, niezależnie od wszystkiego. Mają być podnóżkiem, mają się starać, przepraszać, cieszyć z drobnych okruchów zainteresowania. Mają być pomocni na żądanie ale nie wolno im mieć własnego zdania.

Dzieci nie wiedzą, że idea pozbycia się rodziców jest całkowicie nierealna, nie wiem jak bardzo by się odcinali to i tak rodzice nadal będą obecni w ich życiu. Nie wiedzą, że nie można iść do najbliższego punktu wymiany i wybrać sobie lepszych.

Jeśli skarżycie się, że rodzice wiecznie narzekają, to zastanówcie się nad tym. A może mają rację. Może nie mają powodu do radości, może mieli trudne dzieciństwo, ciężkie życie, zdrowie zniszczone ciężką pracą. Może dali wam wszystko co mogli ale teraz we wspomnieniach widzicie wyłącznie to co było złe więc z czego mają się cieszyć. Jedźcie w świat na wakacje, odwiedzajcie góry, morza, latajcie wysoko i daleko, matki i ojca nie musicie odwiedzać, dokładnie tak jak powiedział wam psycholog.  

Jestem bardzo szczęśliwą mamą i teściową, powyższe pełne goryczy  słowa nie dotyczą moich dzieci.

potyczki rodzinne

Mam taki kawałek ogrodu, gdzie nie plewimy a kosi się dwa albo trzy razy w roku. Ile tam roślin, ile pszczół, i tych wielkich pasiastych owadów które wyglądają jakby miały futerko, jakże one się nazywają. 

A zaraz za tą łąką malinowy busz, ja się tam nie zapuszczam, tak samo jak w porzeczki. W tym roku agrest się ugotował na słońcu i czarne porzeczki też, wszystko spadło z krzaków, ale reszta ma się dobrze. Chłop robi dżemy, nie do wiary, co to się porobiło. Ja się zawzięłam i powiedziałam, że ja dżemu nie jem, soku nie piję i nie będę się tym zajmować bo nie mam sił! No i nic nie rzekł tylko wziął stołeczek i poszedł zrywać owoce. Ale wcześniej powiedział, że nie będzie obcinał róż i jak chcę to sobie mogę sama ciąć. I obcięłam. Wyglądam jakbym walczyła z dzikim kotem. 

Przesyłam pozdrowienia! 

a jak tam było naprawdę..

 

Monika czekała na Piotrka w hotelowym pokoju. Lubiła te spotkania. Miejsce było trochę oddalone od centrum miasta, parking zawsze dostępny i bezpłatny, pokoje czyste a recepcja całodobowa. I dyskretna. To było dość ważne, bo Piotrek nie miał jeszcze rozwodu. Nie naciskała ale jednak byli ze sobą już dwa lata i status tej drugiej trochę jej doskwierał.

Był środek tygodnia, rozpoczęła się doba hotelowa i słychać było z korytarza turkot walizek. Kwaterowała się jakaś większa grupa gości. Potem wszystko ucichło. Piotrek przysłał wiadomość – jestem na parkingu – i po chwili już pukał do drzwi.

Przyniósł szampana i truskawki. Włożył butelkę do lodówki i rozglądał się po pokoju zastanawiając się jak umyć owoce. Monika wzięła od niego foliową torebkę i poszła do łazienki. Położyła torebkę w umywalce, odkręciła zimną wodę kierując strumień na owoce. Przegarnęła je ręką i nagle dostrzegła błyszczący przedmiot.

Piotrek! Cóż ty wymyśliłeś – zawołała, trzymając w palcach złoty pierścionek. O co ci chodzi? – zapytał, a w jego głosie słychać było zdziwienie. Nie wiem, nie pytaj, nie przyznaję się – stwierdził.

Ona oczywiście mu nie uwierzyła. Rozumiała, że na zaręczynowy jest za wcześnie ale to mogła być obietnica, bo jednak pierścionek jest symbolem, to nie łańcuszek, nie bransoletka.

Rozstali się jak zawsze koło jedenastej, gdy hotel zasypiał. Wyszli razem, na parkingu przytulił ją ostatni raz, ona wymownie spojrzała na swoją dłoń z nową ozdobą i uśmiechając się powiedziała – jest śliczny.

Piotrek nie powiedział nic.

Upłynęły dwa tygodnie i Monika zdążyła pokazać drobiazg na palcu wielu osobom. Koleżankom w pracy, siostrze, kuzynce. To jednak coś z tego związku będzie – mówiły.  Aż któregoś dnia przeglądała lokalne wiadomości gdy nagle zatrzymała się przed ogłoszeniem. Dziewczyna sprzedająca przed marketem truskawki zgubiła pierścionek, prawdopodobnie wpadł do torebki gdy ważyła owoce. Bardzo prosi znalazcę o zwrot, to ważna pamiątka. Spojrzała na rękę, na zdjęcie z ogłoszenia. Taki sam.

Co zrobić, co zrobić.

wakacje

 Hania naznosiła na trawnik pod czereśnią stertę  poduszek, kołder i kocyków i zrobiła legowisko, na którym można leżeć i czytać książki albo grać w planszówki albo bawić się z psem albo robić fikołki i gwiazdę albo leżeć i się nudzić.

Wakacje. Jaki to dobry czas. Dziecko ma prawo do nudy, wcale nie trzeba dziecku organizować zajęć, niech się kokosi, wymyśla zajęcia albo niech nie robi nic.

Wakacje. Dla mnie, gdy byłam dzieckiem, były to szczególne miesiące. Niekoniecznie dobre. Niekończąca się paląco pilna robota w polu. Plewienie ziemniaków, przewracanie i grabienie siana, zbieranie borówek, żniwa i młocka. Miałam wybór – mogłam iść w pole albo bawić młodsze rodzeństwo. Nigdy nie wpadłam na to, by się zbuntować i powiedzieć, że to nie są moje dzieci. Może się bałam a może miałam wpojone poczucie obowiązku. 

W te dnie długie i jasne był też czas na czytanie książek, na chlapanie się w strumyku, wspinanie się na owocowe drzewa w poszukiwaniu pierwszych jabłek i śliwek. Było kokoszenie się na kocyku, opowiadanie niesamowitych historii, straszenie się i popisywanie gimnastyką - która zrobi gwiazdę a która mostek ze stania.  Czas pierogów z borówkami, młodych ziemniaków z kwaśnym mlekiem, chleba ze śmietaną.

Na wrzesień czekałam z niecierpliwością, wrzesień to była szkoła, słowo lepsze niż wakacje.

 

piękna Jodłówka Tuchowska

 

Pokolorowane zdjęcia sprzed sześćdziesięciu lat. Na tym pierwszym fotografującemu udało się uchwycić krajobraz ówczesnej Jodłówki. Wzgórza, poletka wydarte z lasu, podzielone na niewielkie zagony. Dla mieszkańców lato było czasem wytężonej pracy, dla przyjezdnych wypoczynkiem. Bardziej pamiętam wieś z tych zdjęć niż współczesną ale zapewniam, jest tam przepięknie. Niebo niesamowicie wygwieżdżone, noce pełne odgłosów leśnych zwierząt, dzień pachnący poziomkami, storczyki na polanach, umykające spod nóg jaszczurki. 

I łyżka dziegciu w tej beczce miodu - tubylcy zaśmiecający jeden z najpiękniejszych zakątków, walająca się koło ścieżki w lesie sterta puszek, butelek, niedopałków. Nie wstydzą się, siedzą tam, piją, zostawiając za sobą śmietnik. Nie ma na nich sposobu.